Przykładowy fragment wzoru prezenatcji maturalnej.

Temat: Motyw śmierci i jego funkcje w utworze. Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów literackich z różnych epok.

Śmierć towarzyszy człowiekowi od początku jego istnienia. Jest odbierana jako coś negatywnego, ponieważ budzi strach i powoduje cierpienie. Z jednej strony chrześcijaństwo traktuje ją jako ucieczkę od ziemskiego cierpienia, z drugiej jako karę za grzechy oraz tragedię, która zabiera wszystko, bez względu na pochodzenie, czy stan społeczny.

Sama śmierć jest dla człowieka nierozpoznawalna, bo gdy istniejemy, ona jest nieobecna, gdy tylko się pojawi, nas już nie ma. Dla oswojenia się z jej istnieniem ludzie zawsze próbowali odtworzyć jej wizerunek.

Chciałabym tu zwrócić uwagę na średniowieczny utwór „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. Główny bohater prosi Boga o spotkanie ze Śmiercią, by mógł ją poznać zanim przyjdzie na niego czas. Jego myśli nie dorównywały temu, co zobaczył – była to chuda kobieta, z żółta cerą, rozpadającym się ciałem, która zgrzyta zębami, przewraca oczami, w ręku trzyma kosę. Zabiera wszystkich bez względu na stan.

W średniowieczu śmierć została upersonifikowana, by ludzie mogli ją sobie wyobrazić. Cel takiego przedstawienia to wystraszyć i ostrzec człowieka przed złym życiem i kara za grzechy. Dance macabre (taniec śmierci) jest przestrogą dla wszystkich osób. Każdy powinien zakończyć swój żywot z czystym sumieniem. (W tym przerażającym wizerunku mamy tez element pocieszenia – wobec śmierci wszyscy są równi – i król i chłop) W związku z tym zaczęto dbać o to, aby po śmierci dostać się do nieba. 

(...)

KARTKA Z CYTATAMI

      1. „Mistrz Miron

         Puka? Kto?

        (Uchyla)

        Aha ...

        Chwileczkę ... już”

2. „Pani Gość

       z, z, z, to nie przeszkadza?

       Mistrz Miron

       ... jak fruwa – nie, w rurach – nie

               jak za długo siedzi  - tak ...”

 3. „... Ledwie wpuściłem

       myślałem, ze dziennikara...”

 4. „Pani Gość

                 kara

       Mistrz Miron

              Za co?

        Pani Gość

             Za życie.”                                      M. Białoszewski „Wywiad”

      5. „... upięła sobie z tyłu te długie jasne włosy. Napisała „Hej, chłopcy, bagnet na broń”, opatrzyła  

      rannego, a teraz biegnie w słońcu. Cóż to za piękne życie i piękna śmierć. (...) Tylko tak należy   

        umierać”                                                                 „Zdążyć przez Panem Bogiem” H. Krall

    6. „Niektórzy zasypiają na ulicy z kęsem chleba  w ustach lub w czasie próby wysiłku fizycznego, na

         przykład w czasie biegu za zdobyciem chleba.”                 „Zdążyć przez Panem Bogiem” H. Krall

    7. „Bo przecież o tyle łatwiej nam patrzeć na ich śmierć, kiedy strzelają, niż na człowieka, który kopie

          sobie dół”.                                                                           „Zdążyć przez Panem Bogiem” H. Krall

    8. „(..) zapominają, ze życie jest kruche, delikatne, ze nie trwa wiecznie. Zachowują się wszyscy,  

       jakby  byli nieśmiertelni.”                                                                 „Oskar i pani Róża” E. Schmitt